Neapol: stacja metra pod falistym drewnianym dachem EMBT

Hiszpańska pracownia EMBT ukończyła w Neapolu stację Naples Underground Central Station. Nad wejściem do metra powstał falisty dach z drewna klejonego, który ma ocieplić chłodny, modernistyczny krajobraz dzielnicy biznesowej. Projekt trafił do finału konkursu Dezeen Awards 2026 w kategorii infrastruktury i transportu.

Drewno wśród szkła i betonu

Stacja stoi w Centro Direzionale, dzielnicy biznesowej zaprojektowanej w latach 70. przez japońskiego architekta Kenzo Tange. Budynek o powierzchni 10 tysięcy metrów kwadratowych zastąpił dawne, mało wyróżniające się wejście do metra. W jego miejscu powstał nowy plac publiczny, który ma lepiej łączyć dzielnicę z resztą miasta.

Założycielka pracowni, Benedetta Tagliabue, tłumaczyła w rozmowie z Dezeenem w 2021 roku, że Centro Direzionale było dla niej zbyt sztuczne i zupełnie niepodobne do reszty Neapolu. Drewniana konstrukcja miała więc wprowadzić do tego miejsca kawałek natury i odrobinę dawnego charakteru miasta. Jak podkreśla Tagliabue, wokół jest mnóstwo szkła i betonu, a drewno daje ciepło i fakturę.

Dach składa się z łuków i belek z drewna klejonego warstwowo (glulam). Częściowo opierają się one na istniejącej betonowej konstrukcji. Rozgałęziające się słupy mają przypominać spacer po lesie, a same łuki nawiązują do sklepionych dachów dawnych dworców kolejowych. Pod nimi ułożono posadzkę z lokalnych wapieni: etneńskiego i z Trani.

Dach biegnie zgodnie z geometrią torów, więc to, co zwykle jest ukryte pod ziemią, widać w kształcie budynku. Przykrywa bramki biletowe i ciągi komunikacyjne, a po obu stronach wychodzi na nowy, wybrukowany plac. Od północy sąsiaduje on z kościołem, a od południa ma nowe nasadzenia zieleni.

„Chcieliśmy, by codzienne wsiadanie do pociągu było bardziej naturalne i przyjazne, dając poczucie bycia jak w domu w środku miasta” – powiedziała Benedetta Tagliabue.

Kolory inspirowane Pompejami

Perony pod ziemią wyłożono w całości pasiastymi panelami w odcieniach czerwieni, pomarańczu i żółci. Wzorowano je na pompejańskich freskach. Motyw wraca na powierzchni w postaci kolorowych sylwetek postaci. Stacja nie stoi bezpośrednio nad pozostałościami archeologicznymi, więc projektanci dodali własne, lekko humorystyczne nawiązania do historii. Figury pojawiają się i znikają na kolejnych powierzchniach.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

To realizacja włoska, więc nie dotyczy bezpośrednio polskich inwestycji. Pokazuje jednak, jak drewno klejone, znane z hal i obiektów publicznych w wielu krajach Europy, można wykorzystać w przestrzeni, która kojarzy się raczej z betonem i stalą. Nie wiemy z artykułu nic o kosztach ani o tym, czy podobne rozwiązania planuje się w Polsce, więc traktujemy ten projekt jako inspirację, a nie zapowiedź trendu.

Dla osób urządzających wnętrza lub zainteresowanych designem to także przykład, że ciepły materiał, naturalna faktura i kolor mogą zmienić odbiór miejsca użytkowanego codziennie. Te same zasady stosuje się na mniejszą skalę w domu: drewno przełamuje chłód szkła i betonu, a mocne barwy dodają charakteru wnętrzu.

• Konstrukcja: łuki i belki z drewna klejonego, częściowo oparte na istniejącym betonie.
• Posadzka: wapień etneński i z Trani.
• Perony: pasiaste panele w czerwieni, pomarańczu i żółci.

W Neapolu powstały też inne wyróżniające się wejścia do metra. Rzeźbiarz Anish Kapoor i pracownia AL_A zaprojektowali dwa rzeźbiarskie wejścia, jedno ze stali patynowanej, drugie z aluminium, w ramach połączenia metra z dzielnicą Traiano.

Źródło: Dezeen – „EMBT shelters Naples metro station beneath „natural and welcoming” vaulted timber roof”